Zestoretic (Λισινοπρίλη / Υδροχλωροθειαζίδη) – Πλήρης Οδηγός για Ασθενείς

Το Zestoretic είναι ένα συνδυαστικό φάρμακο που περιέχει λισινοπρίλη (αναστολέα του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης, ACE inhibitor) και υδροχλωροθειαζίδη (θειαζιδικό διουρητικό). Χρησιμοποιείται κυρίως για τη θεραπεία της υπέρτασης, όταν η πίεση δεν ελέγχεται επαρκώς με ένα μόνο φάρμακο ή όταν κρίνεται κατάλληλος ο συνδυασμός.

Το παρακάτω κείμενο είναι ενημερωτικό και σχεδιασμένο για εύκολη κατανόηση. Περιλαμβάνει βασικές πληροφορίες για τον τρόπο δράσης, τη λήψη, πιθανές αλληλεπιδράσεις και συμβουλές ασφαλούς χρήσης. Σε κάθε περίπτωση, η ατομική διαχείριση εξαρτάται από τη δική σας κατάσταση.

Βασικές πληροφορίες προϊόντος

Πώς δρα το Zestoretic (μηχανισμός δράσης)

Το Zestoretic συνδυάζει δύο διαφορετικούς μηχανισμούς που συνεργάζονται για τον έλεγχο της υπέρτασης:

• Λισινοπρίλη (ACE inhibitor):
  • Μειώνει την παραγωγή της αγγειοτενσίνης II, μιας ουσίας που προκαλεί σύσπαση των αγγείων.
  • Οδηγεί σε αγγειοδιαστολή και, ως αποτέλεσμα, πτώση της αρτηριακής πίεσης.
  • Συμβάλλει επίσης στη μείωση του φόρτου εργασίας της καρδιάς.
• Υδροχλωροθειαζίδη (θειαζιδικό διουρητικό):
  • Επηρεάζει τον τρόπο που οι νεφροί χειρίζονται το νάτριο και το νερό.
  • Αυξάνει την αποβολή νατρίου και νερού, μειώνοντας τον όγκο του αίματος.
  • Με την πάροδο του χρόνου, βοηθά και στη μείωση της αγγειακής αντίστασης.

Ο συνδυασμός συχνά επιτυγχάνει πιο σταθερή μείωση της πίεσης απ’ ό,τι κάθε δραστική ουσία μόνη της.

Φαρμακοκινητική (πώς απορροφάται και αποβάλλεται)

Ο χρόνος και ο ρυθμός απορρόφησης και η αποβολή επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες (π.χ. λειτουργία νεφρών, ηλικία, άλλες θεραπείες). Γενικά:

• Λισινοπρίλη:
  • Απορροφάται από το γαστρεντερικό μετά τη λήψη από το στόμα.
  • Εξαρτάται ιδιαίτερα από τη λειτουργία των νεφρών για την αποβολή.
  • Η δράση εκδηλώνεται μέσα σε ώρες και η επίδραση μπορεί να διατηρείται για 24 ώρες ανάλογα με τη δόση και την ατομική ανταπόκριση.
• Υδροχλωροθειαζίδη:
  • Απορροφάται επίσης από το στόμα.
  • Αποβάλλεται κυρίως μέσω των νεφρών.
  • Μπορεί να επηρεάσει ηλεκτρολύτες (π.χ. κάλιο, νάτριο, μαγνήσιο) και να επηρεάσει τον όγκο υγρών.
• Χρόνος έναρξης και διάρκεια:
  • Η μείωση της πίεσης γίνεται συνήθως σταδιακά. Η πλήρης αντιυπερτασική επίδραση μπορεί να φανεί σε μέρες έως εβδομάδες, ανάλογα με την κατάσταση.

Σημαντικό: Εάν έχετε μειωμένη νεφρική λειτουργία ή παίρνετε φάρμακα που επηρεάζουν την ισορροπία νερού/ηλεκτρολυτών, η παρακολούθηση είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Τυπική χρήση – Ενδείξεις

Το Zestoretic ενδείκνυται για τη θεραπεία της υπέρτασης, ειδικά σε περιπτώσεις όπου:

• η αρτηριακή πίεση δεν ελέγχεται ικανοποιητικά με ένα μόνο φάρμακο, ή
• έχει επιλεγεί ο συνδυασμός ως πιο πρακτικός και αποτελεσματικός τρόπος ελέγχου της πίεσης.

Ο ιατρός μπορεί επίσης να το επιλέξει σε ειδικές καρδιαγγειακές καταστάσεις, ανάλογα με τη συνολική εικόνα, τα εργαστηριακά ευρήματα και το ιστορικό σας.

Πότε να λαμβάνεται (χρονισμός/συχνότητα)

Το Zestoretic λαμβάνεται από το στόμα, συνήθως μία φορά ημερησίως, ανάλογα με την ατομική αγωγή.

• Προσπαθήστε να το παίρνετε την ίδια ώρα κάθε ημέρα για καλύτερη σταθερότητα.
• Επειδή η υδροχλωροθειαζίδη μπορεί να αυξάνει την ούρηση, συχνά προτιμάται πρωινή λήψη ώστε να μειώνεται η πιθανότητα νυχτερινών επισκέψεων στην τουαλέτα.
• Η διάρκεια της θεραπείας είναι συνήθως μακροχρόνια.

Αν χάσετε μια δόση: Λάβετε τη δόση μόλις το θυμηθείτε. Αν πλησιάζει η ώρα της επόμενης, παραλείψτε την χαμένη δόση και συνεχίστε κανονικά. Μην διπλασιάζετε τη δόση.

Λήψη με τροφή – Αλληλεπιδράσεις με φαγητό

Γενικά, ο συνδυασμός μπορεί να ληφθεί με ή χωρίς τροφή. Ωστόσο, πρακτικά:

• Εάν νιώθετε δυσφορία στο στομάχι, δοκιμάστε να το παίρνετε με ελαφρύ γεύμα.
• Η σταθερότητα στην ώρα λήψης και στον τρόπο λήψης βοηθά περισσότερο από τυχόν αλλαγές.

Δεν συνιστάται υπερβολική μεταβολή στη πρόσληψη υγρών χωρίς λόγο, ειδικά σε θερμές περιόδους ή σε καταστάσεις που μπορεί να επηρεάζουν την ενυδάτωση.

Αλκοόλ και αλληλεπιδράσεις

Η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να ενισχύσει την πτώση της αρτηριακής πίεσης και να αυξήσει την πιθανότητα ζάλης, τάσης για λιποθυμία ή αδυναμίας, ιδιαίτερα:

• στην αρχή της θεραπείας,
• με αλλαγές δόσης,
• σε συνδυασμό με αφυδάτωση (π.χ. διάρροια, έντονη ζέστη).

Δεν υπάρχει “ένα” καθολικό όριο για όλους, αλλά ως γενικός κανόνας είναι προτιμότερο να περιορίζεται και να παρατηρείτε πώς σας επηρεάζει. Αν έχετε προηγούμενα επεισόδια ζάλης, η κατανάλωση αλκοόλ πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή.

Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα (συχνές κατηγορίες)

Το Zestoretic μπορεί να αλληλεπιδράσει με ορισμένα φάρμακα μέσω επιδράσεων στους ηλεκτρολύτες, στη νεφρική αιμάτωση ή στην ισορροπία υγρών. Ενημερώστε τον θεράποντα ιατρό ή τον φαρμακοποιό σας για κάθε φάρμακο που παίρνετε.

Φάρμακα που απαιτούν προσοχή

• Συμπληρώματα καλίου ή υποκατάστατα άλατος με κάλιο:
  • Η λισινοπρίλη μπορεί να αυξήσει το κάλιο, ενώ η υδροχλωροθειαζίδη μπορεί να το μειώσει.
  • Η τελική ισορροπία διαφέρει ανά άτομο, γι’ αυτό απαιτείται παρακολούθηση.
• Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ) (π.χ. ιβουπροφαίνη, ναπροξένη):
  • Μπορεί να μειώσουν την αντιυπερτασική δράση και να επηρεάσουν τη νεφρική λειτουργία, ιδιαίτερα σε αφυδατωμένους ασθενείς ή ηλικιωμένους.
• Φάρμακα/συνδυασμοί που επηρεάζουν το σύστημα ρενίνης-αγγειοτενσίνης:
  • Ορισμένοι συνδυασμοί μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο νεφρικών επιπλοκών ή διαταραχών ηλεκτρολυτών.
  • Η χρήση πρέπει να γίνεται μόνο εφόσον εγκρίνεται από τον θεράποντα.
• Λίθιο:
  • Απαιτεί προσοχή, καθώς μπορεί να αυξηθούν τα επίπεδά του.
• Διγοξίνη:
  • Η μεταβολή ηλεκτρολυτών (π.χ. κάλιο) μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια.
• Αντιδιαβητικά:
  • Το Zestoretic μπορεί να επηρεάσει τον γλυκαιμικό έλεγχο σε ορισμένα άτομα.
  • Χρειάζεται παρακολούθηση για υπογλυκαιμία/υπεργλυκαιμία ανά περίπτωση.
• Φάρμακα που επηρεάζουν τη νεφρική αιμάτωση ή προκαλούν αφυδάτωση:
  • π.χ. έντονη χρήση διουρητικών/ορισμένα φάρμακα με ιδιαίτερη επίδραση στη νεφρική λειτουργία.

Γενικός κανόνας: Μην ξεκινάτε, μην διακόπτετε και μην τροποποιείτε τη θεραπεία χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Αν ξεκινάτε κάποιο νέο φάρμακο, ρωτήστε για αλληλεπιδράσεις.

Δοσολογία – Πώς καθορίζεται η κατάλληλη δόση

Η κατάλληλη δόση καθορίζεται από τον θεράποντα ιατρό με βάση:

• την ένταση της υπέρτασης,
• την ηλικία,
• τη νεφρική λειτουργία (κρεατινίνη/ρυθμός σπειραματικής διήθησης),
• τα επίπεδα ηλεκτρολυτών (ιδίως κάλιο/νατρίου),
• την ανταπόκριση στην αγωγή και την ανοχή.

Συνήθως η θεραπεία ξεκινά με χαμηλότερη δόση και προσαρμόζεται σταδιακά. Η ύπαρξη συνδυασμού σημαίνει ότι αλλάζοντας τη “μορφή/περιεκτικότητα” αλλάζει ταυτόχρονα η ποσότητα και των δύο δραστικών ουσιών.

Μην αλλάζετε μόνοι σας δόση ή περιεκτικότητα. Εάν η πίεση παραμένει υψηλή ή έχετε παρενέργειες, ενημερώστε τον γιατρό για πιθανή προσαρμογή.

Ασφάλεια και πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες

Όπως όλα τα φάρμακα, έτσι και το Zestoretic μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες. Πολλές είναι ήπιες ή παροδικές, αλλά ορισμένες απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Συχνές ή πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες

• Ζάλη ή αίσθημα “ζαλάδας” (ιδίως στην αρχή ή μετά από αύξηση δόσης)
• Κούραση, κεφαλαλγία
• Αλλαγές ηλεκτρολυτών (π.χ. χαμηλό κάλιο ή χαμηλό νάτριο), που μπορεί να εντοπιστούν με εξετάσεις
• Αυξημένη ούρηση (συχνότερα τις πρώτες ώρες μετά τη λήψη)
• Ξηρός βήχας (συχνή κατηγορία παρενέργειας με ACE inhibitors όπως η λισινοπρίλη)

Σημαντικές αλλά σπανιότερες καταστάσεις – Πότε να αναζητήσετε άμεσα βοήθεια

Ζητήστε άμεση ιατρική βοήθεια ή επικοινωνήστε άμεσα με τις αρμόδιες υπηρεσίες εάν εμφανιστούν:

• Αγγειοοίδημα: πρήξιμο σε πρόσωπο, χείλη, γλώσσα ή λαιμό, δυσκολία στην αναπνοή ή στην κατάποση
• Σοβαρή ζάλη/λιποθυμική τάση ή έντονη αδυναμία (ιδίως αν σχετίζεται με χαμηλή πίεση)
• Σημάδια νεφρικής επιβάρυνσης: σημαντική μείωση ούρων, έντονη αδυναμία, ασυνήθιστη σύγχυση (απαιτεί άμεση αξιολόγηση)
• Σοβαρές δερματικές αντιδράσεις, πυρετός, επίμονα εξανθήματα
• Σημαντικές διαταραχές ηλεκτρολυτών: μυϊκές κράμπες, έντονη αδυναμία, αρρυθμίες (σπανιότερα, αλλά σημαντικά)

Συμβουλή: Μη “περάσετε” μια σοβαρή αντίδραση ως κάτι απλό. Οι αναστολείς ACE (όπως η λισινοπρίλη) έχουν αναφορές για αγγειοοίδημα και απαιτούν προσοχή.

Πρακτικές συμβουλές για ασφαλή χρήση

• Παρακολούθηση πίεσης:
  • Χρησιμοποιήστε πιεσόμετρο στο σπίτι και καταγράψτε τιμές (π.χ. πρωί και βράδυ).
  • Φέρτε τις καταγραφές στον γιατρό.
• Εργαστηριακές εξετάσεις:
  • Μπορεί να απαιτούνται έλεγχοι για κρεατινίνη/νεφρική λειτουργία και ηλεκτρολύτες (ιδίως κάλιο).
  • Ιδιαίτερα στην αρχή ή μετά από αλλαγή δόσης.
• Ενυδάτωση:
  • Αποφύγετε την αφυδάτωση (π.χ. από παρατεταμένη διάρροια/εμετούς ή υπερβολική καταβολή).
  • Σε “άρρωστες μέρες” (πυρετός/γαστρεντερική λοίμωξη), ενημερώστε τον γιατρό για το τι πρέπει να γίνει με τη θεραπεία.
• Ορθές αλλαγές τρόπου ζωής:
  • Μειώστε το αλάτι στη διατροφή σύμφωνα με τις οδηγίες.
  • Διατηρήστε σταθερή πρόσληψη υγρών και υιοθετήστε ήπια φυσική δραστηριότητα εφόσον σας επιτρέπεται.
• Προσοχή σε ζάλη:
  • Σηκωθείτε αργά από το κρεβάτι/καρέκλα.
  • Αν νιώσετε ζάλη, αποφύγετε οδήγηση μέχρι να υποχωρήσει.

Εναλλακτικές θεραπευτικές επιλογές

Υπάρχουν διαφορετικές κατηγορίες αντιυπερτασικών φαρμάκων. Αν το Zestoretic δεν είναι κατάλληλο ή δεν επιτυγχάνει τον στόχο, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει εναλλακτικές επιλογές όπως:

• Μονοθεραπεία με ACE inhibitor (π.χ. λισινοπρίλη ή άλλος παράγοντας της κατηγορίας)
• Μονοθεραπεία με ARB (π.χ. σαρτάνες) σε περιπτώσεις δυσανεξίας σε ACE inhibitors
• Ανταγωνιστές ασβεστίου (π.χ. αμλοδιπίνη) για ορισμένους ασθενείς
• Άλλου τύπου διουρητικά (όταν κρίνεται κατάλληλο)
• Συνδυασμοί (με διαφορετικές δραστικές ή διαφορετική αναλογία), ειδικά όταν ο στόχος πίεσης απαιτεί κλιμάκωση

Η “καλύτερη” εναλλακτική εξαρτάται από το ιστορικό σας, τη νεφρική λειτουργία, το κάλιο, το σάκχαρο και άλλες παραμέτρους. Μην αλλάζετε κατηγορία μόνοι σας.

Σημεία προσοχής σε ειδικές περιπτώσεις

• Νεφρική λειτουργία:
  • Απαιτείται αυστηρότερη παρακολούθηση, καθώς η λισινοπρίλη και το διουρητικό επηρεάζουν τη νεφρική αιμάτωση και την ισορροπία υγρών/ηλεκτρολυτών.
• Ηλικιωμένοι:
  • Συχνότερα παρατηρούνται αλλαγές στην ισορροπία υγρών/ηλεκτρολυτών και μεγαλύτερη ευαισθησία σε ζάλη ή υπόταση.
• Διαβήτης:
  • Μπορεί να χρειαστεί προσαρμογή στην παρακολούθηση της γλυκόζης.
• Παρουσία αφυδάτωσης (π.χ. από εμετούς/διάρροιες):
  • Αυξάνεται ο κίνδυνος επιβάρυνσης νεφρών ή έντονης υπότασης.

Μarket / Νομικό & κανονιστικό πλαίσιο στην Ελλάδα (πλαίσιο ενημέρωσης)

Στην Ελλάδα, τα αντιυπερτασικά φάρμακα κυκλοφορούν σύμφωνα με τους κανονισμούς του Υπουργείου Υγείας και τους ευρωπαϊκούς κανόνες για την ασφάλεια και την ποιότητα. Η πρόσβαση σε φάρμακα γίνεται μέσω:

• φαρμακείων της αλυσίδας διανομής
• νόμιμων καναλιών ηλεκτρονικού εμπορίου όπου επιτρέπεται, με συμμόρφωση στις απαιτήσεις διάθεσης/παραλαβής.

Οι πληροφορίες για δοσολογίες, ενδείξεις και προειδοποιήσεις βασίζονται σε καθιερωμένα επιστημονικά δεδομένα και στο πλαίσιο του φύλλου οδηγιών χρήσης. Για οτιδήποτε αφορά προσωπική υγεία, προτεραιότητα έχει η αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.

Πρόσφατες γενικές οδηγίες και τάσεις (ενημερωτικό)

Τα τελευταία χρόνια, η διεθνής κλινική πρακτική (και οι ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες) δίνει έμφαση σε:

• Στόχο αρτηριακής πίεσης εξατομικευμένο ανάλογα με ηλικία, συννοσηρότητες και ανοχή.
• Συνδυαστική θεραπεία όταν χρειάζεται για γρήγορο και σταθερό έλεγχο της πίεσης.
• Τακτικό έλεγχο εργαστηριακών (νεφρική λειτουργία/ηλεκτρολύτες), ειδικά στην έναρξη ή μετά από αλλαγή δόσης.
• Έλεγχο ασφάλειας για πιθανές επιπλοκές όπως διαταραχές καλίου και νεφρικές αλλαγές.

Επίσης, υπάρχει αυξημένη προσοχή σε καταστάσεις όπως αφυδάτωση ή παρενέργειες που απαιτούν άμεση επικοινωνία με επαγγελματία υγείας.

Διαθεσιμότητα και παράδοση στην Ελλάδα

Το Zestoretic είναι φάρμακο που μπορεί να διατίθεται από φαρμακεία και νόμιμα ηλεκτρονικά καταστήματα, ανάλογα με την περιεκτικότητα και τις τρέχουσες προμήθειες.

• Διαθεσιμότητα: Ενδέχεται να διαφοροποιείται ανά ημέρα και ανά μορφή/περιεκτικότητα.
• Παράδοση: Συνήθως πραγματοποιείται με courier σε διευθύνσεις εντός Ελλάδας, με χρέωση που εμφανίζεται κατά την παραγγελία.
• Συσκευασία: Παραδίδεται σε νόμιμη συσκευασία κατάλληλη για φαρμακευτικά προϊόντα.
• Χρόνος παράδοσης: Εξαρτάται από το απόθεμα και τη γεωγραφική περιοχή.

Για ακριβείς πληροφορίες διαθεσιμότητας και εκτιμώμενου χρόνου παράδοσης, ελέγξτε τη σελίδα του προϊόντος.

Οδηγίες πρακτικής χρήσης (βήμα-βήμα)

1. Διαβάστε προσεκτικά τις οδηγίες που συνοδεύουν το προϊόν και ακολουθήστε την αγωγή όπως έχει οριστεί.
2. Καθορίστε ώρα: επιλέξτε μία σταθερή ώρα (συνήθως πρωί) για καλύτερη συμμόρφωση.
3. Παρακολουθήστε συμπτώματα: ζάλη, ξηρό βήχα, συχνουρία ή ασυνήθιστη αδυναμία.
4. Κάντε εξετάσεις όταν σας ζητηθεί: κρεατινίνη/νεφρική λειτουργία, ηλεκτρολύτες (ιδίως κάλιο/νάτριο).
5. Προσοχή σε “άρρωστες μέρες”: αν έχετε εμετούς/διάρροια ή έντονη αφυδάτωση, επικοινωνήστε με επαγγελματία υγείας για οδηγίες.

Σημείωση: Μην διακόπτετε απότομα χωρίς οδηγία. Η σταδιακή προσαρμογή αποφασίζεται από τον θεράποντα.

Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

1) Πότε θα δω αποτέλεσμα στην πίεση;

Συνήθως παρατηρείται πτώση της πίεσης μέσα σε ώρες έως ημέρες, αλλά η μέγιστη επίδραση μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο (μερικές εβδομάδες), ανάλογα με την περίπτωσή σας και την προσαρμογή της δόσης.

2) Είναι ασφαλές να το παίρνω κάθε μέρα;

Για τη θεραπεία της υπέρτασης, η αγωγή είναι συχνά μακροχρόνια. Η ασφάλεια εξασφαλίζεται με παρακολούθηση (πίεση, εξετάσεις νεφρών/ηλεκτρολυτών) και σωστή λήψη.

3) Μπορώ να το παίρνω με φαγητό;

Ναι, το Zestoretic μπορεί συνήθως να λαμβάνεται με ή χωρίς τροφή. Αν σας ενοχλεί το στομάχι, δοκιμάστε να το παίρνετε με ελαφρύ γεύμα.

4) Θα έχω συχνουρία;

Η υδροχλωροθειαζίδη μπορεί να αυξήσει την ούρηση, ιδιαίτερα στην αρχή. Συχνά βελτιώνεται με τον χρόνο. Για να περιοριστεί η νυχτερινή ούρηση, πολλοί το λαμβάνουν πρωινές ώρες.

5) Μπορεί να προκαλέσει ξηρό βήχα;

Ναι. Ο ξηρός, επίμονος βήχας είναι γνωστή παρενέργεια των ACE inhibitors όπως η λισινοπρίλη. Αν εμφανιστεί, ενημερώστε τον γιατρό ώστε να αξιολογηθεί η συνέχεια ή εναλλακτική θεραπεία.

6) Τι εξετάσεις χρειάζονται;

Συχνά χρειάζονται έλεγχοι νεφρικής λειτουργίας και ηλεκτρολυτών (ιδίως κάλιο και νάτριο). Η συχνότητα καθορίζεται από το ιατρικό ιστορικό και τα αποτελέσματα.

7) Μπορώ να πίνω αλκοόλ;

Καλό είναι να υπάρχει μετριοπάθεια. Το αλκοόλ μπορεί να ενισχύσει την υπόταση και να αυξήσει τη ζάλη, ειδικά στην αρχή της θεραπείας ή σε υψηλές δόσεις.

8) Τι να κάνω αν εμφανίσω ζάλη;

Αν η ζάλη είναι ήπια, δοκιμάστε αργή έγερση και ενημερώστε τον γιατρό σε επόμενη επικοινωνία. Αν είναι έντονη ή σχετίζεται με λιποθυμική τάση, επικοινωνήστε άμεσα με επαγγελματία υγείας.

9) Υπάρχουν εναλλακτικές αν δεν μου ταιριάζει;

Ναι. Υπάρχουν άλλες κατηγορίες αντιυπερτασικών και άλλοι συνδυασμοί (π.χ. διαφορετικός συνδυασμός με ARB ή άλλο διουρητικό). Η επιλογή εξατομικεύεται.

10) Πώς γίνεται η λήψη αν ξεχάσω μια δόση;

Λάβετε τη δόση μόλις το θυμηθείτε. Αν είναι κοντά στην ώρα της επόμενης, παραλείψτε την χαμένη δόση και συνεχίστε κανονικά. Μην διπλασιάζετε.

Τελευταία υπενθύμιση: Οι πληροφορίες που διαβάσατε δεν αντικαθιστούν ιατρική αξιολόγηση. Αν έχετε απορίες, ειδικά σχετικά με παρενέργειες, αλληλεπιδράσεις ή κατάλληλη δόση, απευθυνθείτε στον θεράποντα ιατρό ή στον φαρμακοποιό σας.